Stopnie wojskowe Wojska Lądowe oraz Wojska Specjalne

 

Stopnie wojskowe w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej:

Wojska Lądowe oraz Wojska Specjalne

   

Korpus szeregowych

szeregowy Szeregowy Najniższy stopień w Wojsku Polskim, jaki bez szczególnego nadania otrzymują osoby powołane po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej; osoby przeznaczone do zajęć wojskowych studentów - z dniem przyjęcia do studium wojskowego oraz osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej. Żołnierze służący w tym stopniu, w zamierzeniu wykonują zadania, które do niedawna były przeznaczone dla żołnierzy poborowych. Do roku 1977 w Wojsku Polskim istniała nazwa “szeregowiec” zamieniona na obowiązujący do dziś stopień: szeregowy. Szeregowy należy do niedawno utworzonego korpusu szeregowych zawodowych. Został stworzony w polskiej armii, aby przystosować ją do uzawodowienia. 
starszy szeregowy Starszy szeregowy  W Wojsku Polskim stopień pośredni pomiędzy szeregowym a stopniem kaprala, nie będący jednak stopniem podoficerskim. Do roku 1977 w Wojsku Polskim istniała nazwa “starszy szeregowiec” zamieniona na obowiązujący do dziś stopień: starszy szeregowy. Starszy szeregowy należy do niedawno utworzonego korpusu szeregowych zawodowych. Został stworzony w polskiej armii, aby przystosować ją do uzawodowienia. 
   

Korpus podoficerów 

    Podoficerowie młodsi
kapral Kapral Najniższy w Wojsku Polskim stopień podoficerski. Kapral najczęściej pełni rolę dowódcy drużyny. Aby żołnierz został mianowany na stopień kaprala w czasie pokoju, musi posiadać wykształcenie co najmniej na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej oraz zdać egzamin na podoficera. topień kaprala przyjął się w armiach Europy Zachodniej w średniowieczu. Kapral był dowódcą samodzielnego oddziału wojsk najemnych. Od połowy XVI wieku był dowódcą najmniejszego pododdziału czyli drużyny. W armii niderlandzkiej Maurycego Orańskiego i szwedzkiej Gustawa Adolfa, później także w innych armiach Europy Zachodniej kapral był podoficerem kierującym ogniem czterech rot (rzędów) muszkieterskich (nazywanych też kapralstwem lub póllutonem). W Polsce stopień kaprala został wprowadzony w XVII wieku. 
starszy kapral Starszy kapral W Wojsku Polskim jest to drugi stopień podoficerski , wyższy od kaprala, niższy od plutonowego. Wprowadzony został w 1967 roku. 
plutonowy Plutonowy W Wojsku Polskim plutonowy należy do korpusu podoficerów, jest wyższy od starszego kaprala i niższy od sierżanta. Stopień ten wprowadzony został w 1919 roku. Do roku 2004 istniał także stopień starszego plutonowego jednak został zniesiony reformą pragmatyczną. 
    Podoficerowie
sierżant Sierżant Stopień sierżanta istnieje w Wojsku Polskim od 1919 roku. Sierżant należy do korpusu podoficerów i jest starszy stopniem od plutonowego ale młodszy od starszego sierżanta. 
starszy sierżant Starszy sierżant W Wojsku Polskim jest to stopień w grupie podoficerów. Jest umiejscowiony pomiędzy sierżantem, a młodszym chorążym. Jeszcze do niedawna istniały dwa wyższe stopnie od starszego sierżanta - sierżant sztabowy oraz starszy sierżant sztabowy,  jednak reformą pragmatyczną z dnia 1 lipca 2004 roku zostały one zniesione.
młodszy chorąży Młodszy chorązy Kolejny ze stopni podoficerskich w Wojsku Polskim. Stopień młodszego chorążego jest umiejscowiony ponad starszym sierżantem i pod chorążym. Stopień ten wprowadzony został w roku 1967.
    Podoficerowie starsi
chorązy Chorąży  Stopień wojskowy w Wojsku Polskim wprowadzony w 1919 roku. Dziś w drabince stopni jest umiejscowiony nad młodszym chorążym, a pod starszym chorążym. Dawniej funkcja chorążego oznaczała żołnierza niosącego sztandar jednostki. W Polsce średniowiecznej niósł chorągiew królewską lub ziemską. Stopniowo wykształciły się urzędy chorążych wielkich i nadwornych - koronnych i litewskich - oraz chorążych ziemskich, które z czasem stały się urzędami tytularnymi. Do roku 2004 w Wojsku Polskim istniał korpus chorążych. Powstał on w 1963 roku i był ponad korpusem podoficerów i pod korpusem oficerów. Zniesiono go 1 lipca reformą pragmatyczną, a żołnierzy należących do ww. korpusu przeniesiono do korpusu podoficerów. 
starszy chorązy Starszy chorąży  Starszy chorąży to stopień w Wojsku Polskim obowiązujący od 1963 roku. Umiejscowiony jest nad chorążym i pod starszym chorążym sztabowym.
starszy chorązy sztabowy Starszy chorąży sztabowy  Stopień starszego chorążego sztabowego jest w Wojsku Polskim najwyższym stopniem w korpusie podoficerów. Starszy chorąży sztabowy w drabince stopni jest ponad starszym chorążym i pod podporucznikiem.
   

Korpus oficerów

    Oficerowie młodsi
podporucznik Podporucznik Jest to najniższy stopień wojskowy w gronie oficerów (oficer młodszy). Jest umiejscowiony pomiędzy starszym chorążym sztabowym, a porucznikiem.  Aby żołnierz był mianowany na stopień podporucznika w czasie pokoju, musi posiadać wyższe wykształcenie oraz zdać egzamin na oficera.
porucznik Porucznik

We współczesnym Wojsku Polskim jest to stopień w gronie oficerów młodszych, wyższy od podporucznika, niższy od kapitana.

W XVI wieku porucznik był zastępcą hetmana w dowodzeniu całym wojskiem, jego częścią lub członem szyku. Od drugiej połowy XVI wieku był zastępcą dowódcy roty. W drugiej połowie XVII wieku porucznik był dowódcą chorągwi. Porucznicy chorągwi pułkownikowskich byli dowódcami faktycznymi pułków, dlatego często tytułowano ich pułkownikami. Od drugiej połowy XVII wieku porucznikami nazywano również lejtnanów w autoramencie cudzoziemskim. Od drugiej połowy XVIII wieku początkowo w piechocie, jak i jeździe - oficer młodszy, niższy od kapitana i rotmistrza, później także w innych rodzajach wojsk (artyleria, wojska inżynieryjne). Sama nazwa stopnia porucznik wywodzi się od czasownika “poruszać” czyli zlecać, powierzać cos komuś. Mianem porucznika określano osobę, która otrzymywała pełnomocnictwo na zwerbowanie chorągwi jazdy i była jej nominalnym dowódcą.

kapitan Kapitan

W Wojsku Polskim jest to stopień w korpusie oficerów (oficer młodszy). W okresie 1937 – 1939 stopień oficera starszego we wszystkich rodzajach sił zbrojnych.

We Francji od XIV wieku kapitan był dowódcą rycerstwa jednego okręgu, później dowódcą rot najemnych (także we Włoszech). Od połowy XVI wieku w armiach Europy Zachodniej  był dowódcą chorągwi, jazdy lub kompanii piechoty. W Polsce w XVI wieku kapitan był dowódcą zaciężnej roty pieszej, równy pułkownikowi. W XVII do XVIII wieku był dowódcą kompani piechoty lub dragonów. W XVII wieku w Polsce – urząd kapitana wojskowego, który był dowódcą przybocznej straży hetmańskiej. W okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Warszawskiego – dowódca szwadronu jazdy, kompanii piechoty. Sama nazwa stopnia wojskowego kapitana wywodzi się od włoskiego wyrazu “capitano”, który w języku staroweneckim oznaczał dowódcę ufortyfikowanego portu.

    Oficerowie starsi
major Major W Wojsku Polskim major to pierwszy stopień oficera starszego. Stopień majora pojawił się w XVI wieku w hiszpańskiej piechocie. W Polsce w XVII wieku za panowania Władysława IV, przez dłuższy czas ze stopniem majora wiązały się funkcje administracyjno - gospodarcze, szkoleniowe i dyscyplinarne. Nazwa stopnia swoją nazwę wywodzi z łaciny (maior – większy, starszy).
podpułkownik Podpułkownik W Wojsku Polskim podpułkownik to stopień w gronie oficerów starszych. Stopień ten jest umiejscowiony po stopniu majora i poprzedza stopień pułkownika.
pułkownik Pułkownik

Jest to najwyższy stopień ze stopni oficerów starszych. Stopień pułkownika umiejscowiony jest ponad stopniem podpułkownika i pod stopniem generała brygady.

Pułkownik w Wojsku Polskim w XVII wieku był dowódcą pułku, był on jednocześnie rotmistrzem jednej z chorągwi wchodzącej w skład jego pułku. W drugiej połowie XVII wieku pułkownikiem nazywano również porucznika chorągwi pułkownikowskiej, będącego często faktycznym dowódcą pułku.

   

Generałowie

generał brygady Generał brygady

 Jest to w Wojsku Polskim najniższy stopień generalski. Generał brygady jest bezpośrednio nad pułkownikiem i pod generałem dywizji. Stopień ten został wprowadzony do naszej armii w roku 1922.

 

generał dywizji Generał dywizji W Wojsku Polskim jest to stopień generalski. Generał dywizji należy do korpusu oficerów, jest starszy stopniem od generała brygady i młodszy od generała broni. Stopień ten wprowadzony został w roku 1922.
generał broni Generał broni Generał broni to w Wojsku Polskim trzecie ze stopni generalskich. Stopnień generał broni umiejscowiony jest nad stopnie generała dywizji, ale pod stopniem generała. Stopień ten został wprowadzony w Wojsku Polskim w 1922 roku.
generał Generał

Najwyższy stopień spośród stopni generalskich w Wojsku Polskim. Stopień generała umieszczony jest nad stopniem generała broni i pod Marszałkiem Polski.

Kiedyś generałem nazywano dowódcę różnego rodzaju wojsk. Stopień został wprowadzony we Francji w XVI wieku, używany w połączeniu z innymi nazwami stopni oficerskich np. capitaine - general, colonel - general. W Polsce stopień generała wprowadzono w XVII wieku w piechocie i dragonii początkowo był tylko stopień generała majora, istniał również urząd generała artylerii, w 1651 - 1656 generała piechoty. W latach siedemdziesiątych XVII wieku wprowadzono stopień generała audytora i generała kwartetmistrza. W XVIII wieku stopień generała lejtnana, następnie funkcję generała inspektora i generała adiutanta. W legionach J. H. Dąbrowskiego i w Wojsku Księstwa Warszawskiego istniały stopnie generała brygady i generała dywizji , odpowiadające stopniom generała majora i generała lejtnana. W Królestwie Kongresowym wprowadzono stopień generała broni. W lata 1918 do 1922 istniały przejściowo stopnie generała podporucznika i generała porucznika. Sama nazwa generał jest skrótem od “dowódca generalny”, “kapitan generalny”.    

   

Marszałek

marszałek Marszałek

Marszałek Polski jest to najwyższy stopień wojskowy w Wojsku Polskim. Według ustawy w dzisiejszym stanie prawnym na stopień Marszałka mianuje Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej na wniosek ministra Obrony Narodowej. Mianowany może być oficer posiadający stopień wojskowy generała lub admirała (w marynarce wojennej). Marszałka mianuje się za wyjątkowe zasługi  dla Sił Zbrojnych. Stopień ten wprowadzony został w roku 1922. To ówczesny Wódz Naczelny Józef Piłsudski zatwierdził dla siebie tytuł Marszałka Polski. Oprócz Józefa Piłsudskiego stopień Marszałka Polski otrzymali: Ferdinand Foch (obywatel Francji) - 1923 rok, Edward Śmigły - Rydz - 1936, Michał Rola - Żymierski - 1945 rok, Konstanty Rokossowski (obywatel ZSRR) - 1949 rok, Marian Spychalski - rok 1963.

Stopień Marszałka został po raz pierwszy wprowadzony we Francji w 1185 roku, najwyższym stopniem stał się jednak dopiero w roku 1627. Stopień marszałka Francji uzyskał między innymi książę Józef Poniatowski w 1813 roku. U Krzyżaków marszałek Zakonu był wojskowym zastępcą wielkiego mistrza. W Polsce marszałkowie wielcy i nadworni  byli formalnie dowódcami królewskiego wojska nadwornego, później gwardii królewskiej. Również marszałkowie generalni konfederacji cywilnych sprawowali zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi (np. w konfederacji barskiej), marszałkowie ziem i województw byli dowódcami wojsk wystawionych przez te ziemie.

Siły powietrzne

Marynarka Wojenna i Jednostka Wojskowa Formoza

Zarobki w wojsku